ISA (International Symposium on Archaeometry) nazioarteko erreferentziako konferentzia da, eta, iragana ikertzeko ondarea kontserbatzeko helburuaz, teknika zientifikoak garatzen eta aplikatzen diharduten mundu osoko adituak biltzen ditu.
Urtero, mundu osoko zientzia, arkeologia, kontserbazio eta ondare kulturaleko profesionalak elkartzen dira partekatzeko zientzia arkeologikoan egindako azken aurrerapenak, abangoardiako metodo analitikoetatik hasi eta diziplina anitzeko ikerketa berritzaileetaraino.
Maila goreneko topaketa honen 45. edizioa Turinen egingo da 2026ko maiatzaren 18tik 22ra bitarteko astean.
Oraingo honetan, Punta Begoñaren zaharberritze eta balioztatze proiektua nazioarteko sinposioan parte hartzeko aukeratu du mundu mailako kultur ondarearen entitate ospetsuenetako batek: ICC, International Institute for Conservation of Historic and Artistic Works. Entitate horrek nazioarteko sare bat du 70 herrialdetan baino gehiagotan, 7.000 kide baino gehiago ditu eta 40.000 kontaktu inguru sare sozialetan, baita akordioak ere mundu osoko museo, unibertsitate eta ondare-erakunde nabarmenekin.
Punta Begoñako zaharberritze irekiaren proiektuak hainbat arlotan duen izaera berritzailea aitortzeaz gain, nazioartean oihartzun handia duen foro batean ezagutarazteko aukera aparta ere bada.
Punta Begoñak maiatzaren 19an eta 21ean hartuko du parte, “Punta Begoña Galeriak (Getxo, Basque Country), zeramiken arkeometriaren bidez diziplinaz gaindiko lan-eredua” izenburupean.
Aurkezpena María Peraita Punta Begoña Fundazioko zuzendariak eta Javier García Iñañez Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle eta Arkeologia doktoreak diseinatu dute, eta azken honek egingo du aurrez aurreko aurkezpena.
Ekimenaren alderdi nabarmenetakoa da, eta aurkezpenaren testuinguru-esparru gisa balio duena, Euskadin garatu den diziplina arteko lanaren unibertsitate-erronka handienetakoa dela, eraikinaren balio historikoak eta egiturazkoak, haren bilakaera, eragiten dioten patologiak eta hura berreskuratzeko irtenbide egokiak ezagutzeko.
Ahalegin horretan, bost unibertsitate-campusek, hamar departamentuk eta 67 ikerketa-taldetako kidek hartu zuten parte, eta interes handia piztu du elkarrekin eta koordinatuta duen lan egiteko ereduagatik arkitektura, kimika analitikoa, hidrogeologia, paisaiaren azterketak, historia, arkeologia, geoteknia edo kultura-kudeaketa arloetan.
Aurkezpenak prozesu hori guztia deskribatzen du, baita esku-hartze eta parte-hartze sozialaren faseari nola eman zitzaion bide ere, Punta Begoña Fundazioa kudeaketa-erakunde gisa sortuz ikerketa zientifikoa, esku-hartzea, kontserbazioa, parte-hartze publikoa, bisita gidatuak eta kultura- eta prestakuntza-jarduerak koordinatzeaz arduratzeko.
Testuinguru horretan oinarrituta, “Punta Begoña, laborategitik gizartera” erakusketa-ekintza deskribatzen da, Horacio Echevarrieta sustatzailearen eta Ricardo Bastida arkitektoaren aparteko pertsonalitateen presentziari buruzkoa.
Erakusketa horrek ikerketa-fasearekin lotutako alderdiak hurbildu zizkion gizarteari, modu irisgarrian eta dibulgatzailean, hala nola hidrogeologia, kimika analitikoa, arkeometria edo zaharberritzea.
Monumentuan bertan kokatutako aldi baterako erakusketa honek izan zuen oihartzunaren ondorioz, iraunkorra bihurtzea erabaki zen, jatorrizko euskarriak berreskuratuz eta berriz diseinatuz, Hezkuntza eta Ondarea Programaren barruan ibilbide pedagogikoetan txertatzeko eta jendeari irekitako bisitetan erakusteko.
Hasierako erakusketatik, bisitari kopurua nabarmen hazi da, eta, 2025ean, 8.200 bisitari baino gehiago izan zituen. Gainera, edukiak bisita orokorretara, talde espezifikoetara, kultura-jardueretara, ekimen profesionaletara, hezkuntza-bisitetara, antzerki- eta paisaia-ibilbideetara, prestakuntza teknikora eta turismoa sustatzeko ekintzetara gehitu dira, besteak beste.
Zorroztasun akademikoa galdu gabe, proiektuak prozesu teknikoen inguruko interes soziala sortzea lortu du, bai azalpen-planteamendu berritzailearen bidez, bai berreskuratze-prozesuen konplexutasuna, analisietatik eratorritako datuak, fabrikazio- eta esmaltatze-moduen identifikazioa eta dagozkien jatorri eta etapak transmititzea ahalbidetzen duten euskarri erakargarrien diseinuaren bidez.
Punta Begoña Fundazioko zuzendaria ezin izan da aurkezpenera bertaratu arrazoi profesionalengatik; izan ere, egun horietan bertan hasi dira obrak Punta Begoñako aretoan, sarbide monumentalean eta Flyscheko haitzuloan. Esku-hartze handia eta aitzindaria Punta Begoña Galerien zaharberritze eta balioztatze lanak “zuzen-zuzenean emateko”.
Beste ekimen bat da gizartearekiko lotura, parte-hartzea eta prozesuaren gardentasun integrala indartzera bideratuta.
