Jokin Aspuru GetxoPhoto Nazioarteko Irudi Jaialdiaren zuzendariari egindako elkarrizketa helarazten dizuegu. Hedabideetan agertu da, eta nazioarteko eragina duen jaialdiaren gakoak erakusten ditu, zeina gizartearen parte-hartze zabalagoarentzat eta espazio publikoaz gozatzeko sortua izan zen.
“Hurbiltasuneko kultura” ardatz duen proposamena da, baina Getxora “Euskal Herriko, erkidego mugakideetako, Madrilgo, Bartzelonako eta Europako eta Amerikako herrialdeetako” milaka bisitari erakartzen ditu.
“Urte askotako lana eginez, uste dugu Getxok erreferente kultural gisa duen irudia indartzen lagundu dugula. Eta, zentzu horretan, hasiera-hasieratik ikusi genuen Punta Begoña sekulako espazioa dela, non obrek hitz egin behar duten inor epel uzten ez duen istorio eta leku batekin”.
Hurbileko kulturaren alde egiten duen baina nazioarteko onarpena lortu duen jaialdi batean, zeintzuk dira gakoak?
Gakoa da, bizitzan bezala, dena ahalik eta ondoen egiten saiatzea, eta hori egiten jakin ezean, zuk baino gehiago dakiten pertsonez inguratzea.
Antolatzaileak irabazi-asmorik gabeko erakundea gara; programazioaren kalitatean baino ez gara anbizio handikoak. Bestalde, ez dugu inoiz ahazten norentzat lan egiten dugun, hau da, batez ere Getxoko eta inguruetako herritarrentzat. Nazioarteko jaialdia da, baina beti kezkatu izan gara tokiko komunitateak berea dela sentitu dezan, eta horregatik hainbat lankidetza-proiektu garatzen ditugu tokiko saltokiekin, merkatuko saltzaileekin edo ostalariekin. Getxophoto bakarra egiten duten gauza txiki askoren batuketa da.
Argazkilaritza al da gizartearentzat eskuragarriena den artea? Izan ere, GetxoPhotok parte-hartze sozial zabala eta askotarikoa lortu du.
Irisgarria bada, noski, eta egia da, oso konplexua izan daitekeen arren, publikoak hurbilago senti dezakeela, adibidez, arte garaikidea baino. Eta zentzu horretan, errazagoa da harengana iristea.
Espazio publikoa erabiltzearen aldeko apustua egiten duen jaialdia denez, proposamen artistikoek jende asko erakartzen dute. Egia da, halaber, denbora asko ematen dugula komunikazioan, bitartekaritza-programetan, bisita-programetan, material pedagogikoen edizioan… azken finean parte-hartze sozial hori indartzen duten ekimenetan.
Garapen Jasangarrirako Helburuek hiri bizigarriak eta kohesionatuak lortzearen aldeko apustua egiten dute. Getxok jaialdi hau bizitzeko era, eredu bat izan daiteke?
Eredu bat asko esatea da. Beti izan ditugu GJHak buruan. Jaialdiaren ingurumen-inpaktua murrizteko helburuaz, urtero jasangarritasun-plana garatzen dugu, eta, horren ondorioz, Eusko Jaurlaritzaren Erronka Garbia erakundeak emandako ekitaldi jasangarriaren aintzatespena lortu dugu.
Espazio publikoa eszenatoki eta protagonista gisa erabiltzearen aldeko apustua egiten duzue. Zer rol du Punta Begoñak proiektuan?
Bada, funtsezko zeregina du.
GetxoPhotok inpaktu nabaria du bisitariengan, parte-hartzean, irudian, dibulgazioan eta baita udalerriaren eta Bizkaiaren ekonomian ere. Ebaluatuta al duzue?
Egia esan, ez. Badakigu kanpoko jende asko etortzen dela, batez ere Euskal Herriko probintzietatik, baina baita erkidego mugakideetatik ere, besteak beste Kantabriatik edo Errioxatik. Iparraldetik, Madrildik eta Bartzelonatik… Aurten atzerritik Holandatik, Italiatik, Frantziatik edo Kanadatik (20 ikasleko talde bat) Jaialdia ezagutzera berariaz etorri diren hainbat pertsona ezagutu ditugu. Uste dugu itzulkin ekonomikoa garrantzitsua izango dela, baina ezin dugu zenbatu.
Tokiko prentsan oihartzuna nabaria eta masiboa da, baina baita estatu mailan ere, komunikabide garrantzitsuenetan erreportajeak eginez. Uste dugu Getxo kultur erreferente gisa markatzen duen irudia oso indartuta dagoela. Urte askotako lana izan da.
Gero eta proiektu gehiagok garatu nahi dituzte jarduerak Punta Begoñan. GetxoPhotok, espazioaren aldeko apustua egin zuen benetako aitzindaria izanik, nola gomendatuko luke? Eta etorkizunean nolakoa izatea gustatuko litzaizuke, obrek aurrera egin ahala?
Egia da, 2014an hasi ginen Galeriak erabiltzen. Oraindik debekatuta zegoen espaziora sartzea, baina garai hartako arduradunak konbentzitu genituen erakusketa bat egiten uzteko. Jende asko etorri zen, benetan, gure erakusketa ikustera baino gehiago, Galerietara sartzeko jakin-mina zegoelako. Ordutik aurrera, Galeriak Jaialdiaren gune nagusietako bat izan dira, eta, erakusketez gain, jarduera asko egin ditugu, hala nola solasaldiak, oheko zinema-programa bat edo inaugurazioak. Espazioa ikusgarria da, egongela, ikuspegiak… Ez du inor epel uzten. Gu, Jaialdi gisa, beti saiatu izan gara horretara egokitzen, lanak arkitekturan integratzen eta obrek elkarrekin hitz egin dezaten eta, batez ere, historiaz betetako Galerien espazio honek zentzua izan dezan. Biziki gomendatuko nuke, baina egia da uste dudala han egin daitezkeen jarduerek nolabaiteko lotura izan beharko luketela ondare den eraikin horrekin, monumentuari zerbait eman diezaioten. Punta Begoña leku garrantzitsuegia da edozein ekitaldi hutsal edo komertzial antolatzeko.
GetxoPhoto hazi al daiteke? Zeintzuk lirateke helburu desiragarriak Getxo-Bizkaia-Euskadi klabean pentsatuz?
Uste dugu Jaialdiak dimentsio egokia duela, ez dugu imajinatzen eta ez dugu nahi jaialdi handiagoa egitea, hau da, erakusketa gehiago dituena. Saiatzen gara hiru edo lau orduko ibilaldi lasai batean jendeak osorik ikus dezakeen proposamen bisuala izan dadin. Proposamen atsegina izan dadin saiatzen gara, eta ez publikoari gainezka egiten dion zerbait. Irudi gehiegiz inguratuta bizi gara, eta horregatik nahiago dugu eskaintza txikiagoa baina kalitatekoa egin. Bestalde, edizio bakoitzeko hogei proiektu inguru ekoizten ditugu (istorio bat kontatzeko nahikoak). Horri esker, parte hartzen duten artista guzti-guztiak ezagutu ditzakegu eta haiekin lan egin dezakegu; eta hori oso aberasgarria da. Artista gehiagorekin lan egingo bagenu, hori ezinezkoa litzateke.
